BÁO CÁO PHÂN TÍCH – CHỈ SỐ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VIỆT NAM 2025

Biên soạn dựa trên Báo cáo E-Business Index 2025 của Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM)

Nội dung chính

1. Mở đầu – Bức tranh tổng quan

2. Bốn giai đoạn phát triển TMĐT Việt Nam

3. Thành tựu & số liệu nổi bật năm 2024–2025

4. Xu hướng & chính sách mới
    4.1 Quản lý hàng nhập giá trị thấp qua TMĐT
    4.2 Thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến
    4.3 TMĐT xanh & tuần hoàn
    4.4 Luật TMĐT mới

5. Vai trò của nền tảng TMĐT & hạ tầng số

6. Thách thức & giải pháp 2026–2030

7. Kết luận – Dự báo tương lai

1. Mở đầu – Bức tranh tổng quan

Năm 2024, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế quan trọng trong nền kinh tế số, đạt tốc độ tăng trưởng 27%, đưa quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến lên 32 tỷ USD.
Tỷ trọng TMĐT trong tổng bán lẻ hàng hóa & dịch vụ đạt 12%, tăng so với mức 10% năm 2023.

Nhiều chính sách và văn bản pháp luật mới về thuế, hải quan, xuất nhập khẩu… sẽ có hiệu lực từ 2025, tạo tiền đề cho giai đoạn tăng trưởng nhanh và bền vững của TMĐT Việt Nam (2026–2030).

2. Bốn giai đoạn phát triển TMĐT Việt Nam

1998–2005 – Giai đoạn hình thành

• Xây dựng hạ tầng CNTT & viễn thông, đặc biệt là Internet.
• Hoàn thiện hành lang pháp lý ban đầu (Luật Giao dịch điện tử, Luật CNTT, Luật Thương mại…).

2006–2015 – Giai đoạn phổ cập

• Hàng triệu người bắt đầu mua sắm online.
• Doanh nghiệp đẩy mạnh xây dựng website, phát triển tên miền “.vn”.

2016–2025 – Giai đoạn tăng trưởng nhanh

• Bùng nổ người tiêu dùng online và doanh nghiệp ứng dụng TMĐT.
• Tồn tại vấn đề: chênh lệch vùng miền, tác động môi trường, tỷ lệ xuất khẩu online thấp.

Từ 2026 – Giai đoạn tăng trưởng nhanh & bền vững (dự kiến)

• Trọng tâm: TMĐT xanh, xuất khẩu trực tuyến, thu hẹp khoảng cách số, phát triển nhân lực chất lượng cao.

3. Thành tựu & số liệu nổi bật năm 2024–2025

• Kinh tế vĩ mô: GDP 2024 đạt 476 tỷ USD (+7%), GDP/người 4.700 USD.

• Bán lẻ: Tổng bán lẻ hàng hóa & dịch vụ 263 tỷ USD (+9%), riêng hàng hóa 203 tỷ USD.

• Xuất khẩu: 405,5 tỷ USD (+14,3%); Nhập khẩu: 380,8 tỷ USD (+16,7%).

• Bưu chính TMĐT: 2,4 tỷ bưu gửi (+30% so với 2023).

• TMĐT bán lẻ: 22,5 tỷ USD (+30%), chiếm 11% tổng bán lẻ hàng hóa.

4. Xu hướng & chính sách mới

4.1 Quản lý hàng nhập giá trị thấp qua TMĐT

• Từ 03/01/2025, bãi bỏ miễn thuế VAT cho đơn hàng < 1 triệu VND.

• Dự thảo nghị định mới: hàng nhập < 2 triệu VND được miễn thuế nhập khẩu nhưng giới hạn tối đa 96 triệu VND/người/năm.

4.2 Thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến

• Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sàn TMĐT quốc tế, xây dựng gian hàng quốc gia.

• Đào tạo kỹ năng xuất khẩu online cho SME.

• Khuyến khích mô hình logistics thông minh phục vụ xuất khẩu.

4.3 TMĐT xanh & tuần hoàn

• Mục tiêu 2026–2030:

  • Giảm tỷ lệ bao bì nhựa xuống ≤ 45%.

  • 50% bao bì có thể tái chế.

  • 40% doanh nghiệp logistics TMĐT dùng năng lượng sạch.

4.4 Luật TMĐT mới

• Lần đầu đưa TMĐT vào luật, thay vì chỉ ở nghị định.

• Mục tiêu: phát triển TMĐT bền vững, bảo vệ môi trường, bảo vệ người tiêu dùng.

5. Vai trò của nền tảng TMĐT & hạ tầng số

• Nền tảng TMĐT là trung tâm của hệ sinh thái, kết nối người bán – người mua – logistics – thanh toán.

• Xu hướng toàn cầu: nền tảng phải minh bạch hơn về phí, chất lượng hàng hóa, bảo mật dữ liệu.

• Việt Nam áp dụng chính sách buộc nền tảng khấu trừ và nộp thuế thay người bán.

6. Thách thức & giải pháp 2026–2030

Thách thức:

• Chênh lệch phát triển giữa thành thị và nông thôn.

• Tác động môi trường từ bao bì, vận chuyển.

• Thiếu nhân lực chất lượng cao cho TMĐT xuyên biên giới.

Giải pháp:

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật (Luật TMĐT, quy định thuế, hải quan, thống kê).

2. Đầu tư hạ tầng logistics, kho vận thông minh.

3. Đào tạo nhân lực chuyên sâu về thương mại số.

4. Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia xuất khẩu online.

7. Kết luận – Dự báo tương lai

Năm 2025 là năm bản lề để TMĐT Việt Nam bước sang giai đoạn mới – tăng trưởng nhanh, bền vững và xanh.
Với dự báo quy mô thị trường đạt 90–200 tỷ USD vào 2030, TMĐT sẽ là trụ cột của kinh tế số Việt Nam, đồng thời là công cụ quan trọng để doanh nghiệp vươn ra toàn cầu.